Een houten bijgebouw bij je houten huis is in veel gevallen vergunningsvrij te plaatsen, mits het in het achtererfgebied staat en binnen de maximale maten en oppervlakte blijft. Daarmee is een schuur, garage, tuinkantoor of overkapping van hout vaak sneller en eenvoudiger te realiseren dan een uitbreiding van de woning zelf.
Vergunningsvrij bouwen kan in Nederland alleen in het achtererfgebied. Dat gebied begint ongeveer een meter achter de voorkant van het hoofdgebouw en loopt tot de achterste perceelgrens. Aan de voorkant van de woning is vrijwel altijd een vergunning nodig, ook voor een eenvoudige overkapping.
Binnen dat achtererfgebied bepaalt een staffel hoeveel oppervlakte je mag bebouwen, gebaseerd op de omvang van het bebouwingsgebied:
| Bebouwingsgebied | Maximaal te bebouwen oppervlakte |
|---|---|
| Tot en met 100 m2 | 50 procent van dat gebied |
| Meer dan 100 en tot en met 300 m2 | 50 m2, plus 20 procent van het deel boven 100 m2 |
| Meer dan 300 m2 | 90 m2, plus 10 procent van het deel boven 300 m2, tot maximaal 150 m2 |
Voor de hoogte geldt een onderscheid naar de afstand tot de woning. Staat het bijgebouw binnen vier meter van het hoofdgebouw, dan is een hoogte tot vijf meter mogelijk. Staat het verder weg in de tuin, dan geldt een maximum van drie meter, tenzij het een schuin dak heeft: dan kan de nok hoger komen volgens een formule waarin de afstand van de daknok tot de perceelgrens wordt vermenigvuldigd met 0,47 en daar drie meter bij wordt opgeteld.
Deze regels zijn landelijk, maar het omgevingsplan van je gemeente kan er aanvullende eisen bovenop leggen, bijvoorbeeld in een beschermd dorpsgezicht of bij een monument. Controleer je adres daarom altijd via het Omgevingsloket of bij de gemeente voordat je bestelt. Dat kost een kwartier en voorkomt dat er een bijgebouw staat dat alsnog weg moet.
Een bijgebouw valt buiten de Wet kwaliteitsborging, in tegenstelling tot een woning. Er hoeft dus geen kwaliteitsborger aan te pas te komen. Dat maakt een houten bijgebouw ook een goede eerste stap voor wie overweegt om later zelf aan een houtbouwproject te beginnen.
Persoonlijk advies of een vraag?
Wij helpen graag!
Bel: 0418 - 700 507 of mail naar: info@houtenhuizen.nu
Niet elk houten bijgebouw vraagt dezelfde opbouw, en dat verschil bepaalt zowel de prijs als de levensduur.
Een overkapping of veranda is een open constructie: stijlen, een dak en verder niets. Hier draait alles om de houtsoort en de verbindingen, omdat het hout permanent aan weer en wind blootstaat. Douglas en lariks zijn hiervoor in Nederland de meest gekozen soorten, vanwege de combinatie van natuurlijke duurzaamheid, verkrijgbaarheid en uitstraling. De kritieke punten zijn de voet van de staanders, die nooit direct in de grond of in staand water mag staan, en de afwatering van het dak.
Een schuur of tuinhuis is een gesloten, maar onverwarmde constructie. Isolatie is hier geen vereiste, ventilatie wel: zonder luchtcirculatie wordt het binnen vochtig en gaat de inhoud eraan voordat het gebouw dat doet. Een geventileerde spouw achter de gevelbekleding en openingen onder de dakrand lossen dat op.
Een tuinkantoor of garage met verblijfsfunctie is in feite een klein houtskeletbouwgebouw. Daar gelden dezelfde principes als bij een woning: isolatie tussen de stijlen, een dampremmende laag aan de binnenzijde, een geventileerde spouw achter de gevel en een vochtkerende aansluiting op de fundering. Wie hier bezuinigt op de bouwfysica, krijgt binnen een paar jaar condensatie en schimmel.
Een aangebouwde garage of berging tegen de woning vraagt extra aandacht voor de aansluiting op de bestaande gevel. Daar moet water weg kunnen en moet de constructie van het bijgebouw losgekoppeld blijven van de woning, omdat beide anders verschillend zetten.
Een houten bijgebouw is licht, waardoor een volledige betonfundering zelden nodig is. Voor een overkapping of schuur voldoen betonpoeren of schroefpalen meestal prima, en schroefpalen hebben als voordeel dat ze zonder graafwerk en zonder uithardingstijd te plaatsen zijn.
Wat wél altijd moet, is het hout van de grond houden. Elke houten stijl of balk die contact maakt met de bodem of met staand water rot, ongeacht de houtsoort of de behandeling. Een afstand van enkele centimeters tussen hout en maaiveld, met een vochtkerende laag ertussen, is het verschil tussen een bijgebouw dat tien jaar meegaat en een dat er dertig staat.
Bij een tuinkantoor of een verwarmde ruimte wordt de fundering belangrijker, omdat daar ook de isolatie van de vloer en de luchtdichtheid op aansluiten. De principes die beschreven staan voor de fundering van een houten huis gelden daar in verkleinde vorm ook.
Voor een eenvoudige schuur of overkapping is een bouwpakket een reële optie. De constructie is overzichtelijk, de maatvoering ligt vast en het werk is met twee personen en gangbaar gereedschap te doen. Let bij het vergelijken van pakketten op de houtsoort, de dikte van het materiaal en of de bevestigingsmaterialen zijn meegeleverd, want daar zit het verschil tussen de aanbiedingen.
Op maat laten bouwen is logisch zodra het bijgebouw moet aansluiten op de architectuur van de woning, wanneer de maatvoering afwijkt, of wanneer er een verblijfsfunctie in komt. Een tuinkantoor dat hetzelfde gevelbeeld krijgt als de woning, maakt het erf als geheel af, en dat lukt met een standaardpakket uit de catalogus zelden.
Voor wie al een houten woning heeft of laat bouwen, is het bovendien praktisch om het bijgebouw in dezelfde gevelbekleding uit te voeren. De gevel verweert dan gelijkmatig mee en het onderhoud valt in hetzelfde ritme.
Een bijgebouw heeft dezelfde onderhoudsbehoefte als een houten gevel aan een woning, maar wordt er in de praktijk vaker bij vergeten. De aandachtspunten zijn beperkt in aantal.
Houd de onderkant vrij. Bladeren, aarde en bestrating die tegen de onderste planken aan ligt, houdt vocht vast op de plek waar het hout het kwetsbaarst is. Controleer jaarlijks of de afstand tussen maaiveld en hout nog bestaat.
Let op de zuid- en westgevel. Die krijgen de meeste zon en regen en verweren merkbaar sneller dan de andere zijden. Een gevel die aan één kant eerder toe is aan behandeling is normaal, geen fout.
Controleer de dakrand en de afwatering. De meeste schade aan houten bijgebouwen begint bij een verstopte goot of een dakrand die water naar binnen leidt in plaats van ervandaan.
Meer over houtsoorten, onderhoudsintervallen en het voorkomen van houtrot staat op de pagina over onderhoud van een houten huis.
Mag ik een houten schuur bouwen zonder vergunning?
In het achtererfgebied vaak wel, als het binnen de oppervlaktestaffel en de hoogte-eisen blijft. Verder dan vier meter van de woning geldt een maximale hoogte van drie meter, of hoger met een schuin dak volgens de nokformule. Controleer je adres altijd bij het Omgevingsloket of de gemeente.
Hoeveel vierkante meter mag ik vergunningsvrij bijbouwen?
Dat hangt af van de omvang van je bebouwingsgebied. Tot 100 vierkante meter mag de helft bebouwd worden. Daarboven geldt een staffel, met een absoluut maximum van 150 vierkante meter.
Heb ik een kwaliteitsborger nodig voor een bijgebouw?
Nee. De Wet kwaliteitsborging geldt voor vergunnings- of meldingsplichtige bouwwerken in gevolgklasse 1, zoals woningen. Een vergunningsvrij bijgebouw valt daarbuiten.
Welke houtsoort is het beste voor een overkapping?
Douglas en lariks zijn in Nederland de meest gekozen soorten voor overkappingen en tuinconstructies, vanwege hun natuurlijke duurzaamheid en verkrijgbaarheid.
Heeft een houten bijgebouw een betonfundering nodig?
Meestal niet. Betonpoeren of schroefpalen volstaan voor een lichte constructie. Wat wel moet, is het hout vrij van de grond houden met een vochtkerende laag ertussen.
Kan een houten tuinkantoor het hele jaar gebruikt worden?
Ja, mits het als een klein houtskeletbouwgebouw wordt opgebouwd: isolatie tussen de stijlen, een dampremmende laag aan de binnenzijde en een geventileerde spouw achter de gevel.
Gerelateerde onderwerpen
